دیالیز کلیه چگونه انجام میشود؟
این مقاله توسط پزشکان متخصص مهر درمان بازبینی و تایید شده است .
دیالیز رایجترین درمان جایگزین کلیه است. اساساً، روشهای دیالیز بسته به اینکه تصفیه خون در داخل یا خارج از بدن انجام شود، به روشهای داخل بدن و خارج از بدن تقسیم میشوند.
وظایف کلیهها چیست؟
کلیهها اندام بسیار مهمی در بدن هستند. آنها از یک سیستم پیچیده از لولههای کوچک تشکیل شدهاند که خون ما حدود 300 بار در روز از طریق آنها پمپاژ میشود و خون را از مواد زائد یا مضری که با ادرار دفع میشوند، پاک میکنند. پاکسازی بر اساس اصل اسمز کار میکند. در داخل لولههای کلیه که مانند یک غشای نیمه تراوا عمل میکنند، غلظت متفاوتی از مواد خاص نسبت به بافت اطراف وجود دارد. به دلیل گرادیان غلظت، مواد دفعی از خون خارج شده، آب اضافی را با خود میبرند و با ادرار دفع میشوند.
اگر کلیهها به دلیل بیماری یا جراحت دیگر نتوانند این وظیفه را انجام دهند، مواد دفعی در بدن رسوب کرده و به اندامهای داخلی آسیب میرسانند. برای جلوگیری از آسیب به کلیه اگر کلیه اهدایی برای پیوند در دسترس نباشد، دیالیز باید انجام شود.
چرا و چه زمانی دیالیز کلیه انجام میشود؟
دیالیز کلیه زمانی ضروری میشود که کلیهها دیگر نتوانند عملکرد سم زدایی خود را انجام دهند. نارسایی کلیه میتواند دلایل مختلفی داشته باشد و میتواند حاد یا مزمن باشد. نارسایی حاد کلیه معمولاً در نتیجه مسمومیت یا مصرف برخی داروها و همچنین صدمات همراه با از دست دادن خون شدید رخ میدهد.
شایعترین دلیل نارسایی مزمن کلیه دیابت است، اما عفونت کلیه، فشار خون بالا و سنگ کلیه نیز میتوانند مقصر باشند. آزمایش خون و ادرار تعیین میکند که کلیهها چقدر تحت تأثیر قرار میگیرند. اگر آنها خیلی شدید آسیب دیده باشند یا اگر علت قابل درمان نباشد، بیمار باید به طور منظم دیالیز شود.
دیالیز کلیه چگونه انجام میشود؟
اساساً، روشهای دیالیز بسته به اینکه تصفیه خون در داخل یا خارج از بدن انجام شود، به روشهای داخل بدن و خارج از بدن تقسیم میشوند. مراحل اصلی دیالیز به شرح زیر است:
همودیالیز
همودیالیز رایجترین شکل درمان است. بیمار باید حدود سه بار در هفته به مرکز دیالیز مراجعه کند. قبل از شروع دیالیز، باید اطمینان حاصل شود که خون میتواند با سرعت کافی از بدن خارج شود. برای این منظور یک کاتتر در یک ورید بزرگ قرار داده میشود و یک اتصال مصنوعی بین ورید و شریان ایجاد میشود تا خون با فشار بیشتری در ورید جریان یابد.
در همودیالیز جریان خون به دستگاهی متصل میشود که حاوی غشای دیالیز و مایع جایگزین است. غشاء دارای منافذی است که به اندازه کافی بزرگ است که اجازه عبور آب، الکترولیتها و مواد دفعی را میدهد، اما مواد بزرگتر مانند سلولهای خون را مهار میکند. دیالیز بسته به نیاز بیمار حاوی آب و الکترولیت است. خون از غشاء عبور میکند. به دلیل اختلاف غلظت، موادی که باید شسته شوند به داخل دیالیز مهاجرت میکنند که دائماً تصفیه میشود. در صورت لزوم، الکترولیتها میتوانند وارد خون شوند که به بیمار بازگردانده میشود. به این ترتیب در عرض چند ساعت کل حجم خون پاکسازی میشود.
هموفیلتراسیون
این روش در نارسایی حاد کلیه و فشار خون بالا قابل استفاده است. مشابه همودیالیز، خون از غشای فیلتر عبور میکند. فشار در طرف دیگر غشاء کمتر از سمت خون است. غشا مواد دفعی را تصفیه میکند. در این روش دیالیز استفاده نمیشود. به این ترتیب مایعات زیادی از بدن خارج میشود که باید با محلول الکترولیت جایگزین شود.
همودیافیلتراسیون
همودیافیلتراسیون مزایای همودیالیز را با هموفیلتراسیون ترکیب میکند. این روش پیچیدهتر اما مؤثرتر در نظر گرفته میشود، زیرا مواد مولکولی کم و متوسط را میتوان با هموفیلتراسیون از خون شست.
دیالیز صفاقی
دیالیز صفاقی یک روش دیالیز داخل بدنی است. مشابه همودیالیز است، اما در اینجا از صفاق به عنوان غشاء استفاده میشود. صفاق حفره شکمی را میپوشاند و آن را از خون جدا میکند. بنابراین دیالیز به داخل حفره شکمی وارد شده و پس از چند ساعت تعویض میشود. سموم از طریق دیالیز خارج میشوند. دیالیز صفاقی به اندازه همودیالیز انجام نمیشود. دلیل آن اثربخشی کمتر و خطر بالاتر عفونت است.
به عنوان یک بیمار دیالیزی چه مواردی را باید در نظر بگیرید؟
به عنوان یک قاعده، مقررات رژیم غذایی نسبتاً سختگیرانهای برای بیماران دیالیزی اعمال میشود، اما این مقررات بر اساس وضعیت سلامتی بیمار و هرگونه بیماری زمینهای است. در بیشتر موارد، توصیه میشود از رژیم غذایی کم نمک، پتاسیم و فسفات استفاده کنید، زیرا این مواد تأثیر قابل توجهی بر تعادل آب در بدن دارند. علاوه بر این، افرادی که نیاز به دیالیز دارند، محدودیتی در مصرف مایعات روزانه خود دارند که نباید از مقدار دفع شده روزانه تجاوز کند. چندین بار در هفته باید تحت درمان قرار بگیرید، زیرا ناتوانی در انجام این کار میتواند پس از چند روز تهدید کننده زندگی باشد.
بنابراین مهم است که تمهیدات لازم برای دیالیز را در تعطیلات برنامه ریزی کنید. در حال حاضر تعداد بیشتری از مراکز دیالیز شناخته شده در حال ارائه خدمات درمانی بیماران دیالیزی در تعطیلات هستند. همچنین میتوانید از خدمات دیالیز در منزل مراکز پزشکی و پرستاری استفاده کنید.
عوارض دیالیز کلیه چیست؟
عوارضی که میتواند در طول دیالیز کلیه رخ دهد، گرفتگی عضلات و افت فشار خون است. حالت تهوع و سردرد نیز امکان دارد رخ دهد. با این حال با نظارت دقیق، میتوان آنها را به سرعت درمان کرد. علاوه بر این، دسترسی وریدی میتواند منجر به کبودی و عفونت شود. یک عارضه وحشتناک دیالیز صفاقی پریتونیت است که میتوان از آن جلوگیری کرد.
دیالیز در منزل چگونه انجام میشود؟
بسیاری از بیماران به دلایل بیماریهایی که دارند نمیتوانند به مراکز دیالیز مراجعه کنند. این افراد میتوانند از خدمات دیالیز در منزل مهردرمان استفاده کنند. برای این منظور میبایست در قسمت خدمات دیالیز در منزل، فرم مربطه را تکمیل کنند تا ما با آنها در ارتباط باشیم. همچنین میتوانند با شماره تلفنهای موجود در سایت با ما در ارتباط باشند.
بیماران دیالیزی چند بار در هفته و چقدر باید تحت درمان قرار بگیرند؟
بیماران تحت همودیالیز معمولاً باید هفتهای حدود سه بار به مرکز دیالیز مراجعه کنند و هر جلسه معمولاً چند ساعت طول میکشد. تعداد و مدت دقیق جلسات بسته به شدت نارسایی کلیه و نظر پزشک معالج تعیین میشود؛ عدم انجام منظم دیالیز میتواند طی چند روز خطرناک و تهدیدکنندهی زندگی باشد.
دیالیز روشی برای پاکسازی خون از مواد زائد و آب اضافی است که در نارسایی کلیه به کار میرود، زمانی که کلیهها دیگر نمیتوانند این وظیفه را انجام دهند. شایعترین علت نارسایی مزمن کلیه دیابت است؛ فشار خون بالا، عفونت کلیه و سنگ کلیه نیز از دیگر علل هستند.
همودیالیز (رایجترین روش، با استفاده از دستگاه فیلترکننده خارج از بدن)، هموفیلتراسیون، همودیافیلتراسیون (ترکیبی از دو روش قبل) و دیالیز صفاقی (استفاده از پردهی صفاق داخل شکم بهعنوان فیلتر) از انواع اصلی دیالیز هستند.
معمولاً رژیم غذایی کمنمک، کمپتاسیم و کمفسفات توصیه میشود و مصرف مایعات روزانه باید محدود و متناسب با میزان دفع بدن باشد. جزئیات دقیق رژیم بسته به وضعیت سلامت هر بیمار توسط پزشک تعیین میشود.
گرفتگی عضلات، افت فشار خون، تهوع و سردرد از عوارض شایع حین دیالیز هستند که با نظارت پزشکی قابل کنترلاند. محل دسترسی وریدی نیز ممکن است دچار کبودی یا عفونت شود، و در دیالیز صفاقی خطر پریتونیت (عفونت پردهی صفاق) وجود دارد.
بله، بیمارانی که امکان مراجعه به مراکز دیالیز را ندارند میتوانند از خدمات دیالیز در منزل مهر درمان استفاده کنند. برای هماهنگی کافی است فرم مربوطه را در سایت تکمیل کنید یا با شمارههای تماس مرکز در ارتباط باشید.
من میخواستم دیالیز کلیه انجام بدین ایمیلتان رابرایم بفرستین من برای جا به جا شدن میخواستم مدارک کلیه براتون بفرستم برای دیالیز هفته ای سه بار انجام بدین براتون فکس کنم